
Dinsdag, kwart voor vijf. De invaller die je gisteravond nog geregeld hebt, staat bij de wagen en vraagt waar de sleutels liggen. Je hebt hem nooit ontmoet. De trailer moet om vijf uur weg, en pas nu bedenk je dat je zijn rijbewijs alleen via een foto op je telefoon hebt gezien.
Code 95 controleren doe je op het rijbewijs zelf. Achter de categorie C of CE staat code 95 met een datum, en die datum moet voorbij de laatste dag van je opdracht liggen. Is de code verlopen, dan mag de chauffeur volgens Ondernemersplein niet meer dan 12 uur per week voor zijn beroep rijden, en dat is voor een ritplanning in het vrachtvervoer meestal gewoon nee.
Dat klinkt eenvoudig, en dat is het ook als je het op het goede moment doet. Wij zien in de praktijk dat het misgaat op twee plekken, namelijk bij chauffeurs die je in een paar uur regelt en bij opdrachten die langer duren dan je vooraf dacht.
Hoe controleer je code 95 op het rijbewijs?
Code 95 is het bewijs van vakbekwaamheid voor beroepschauffeurs. Volgens de RDW staat de code achter de voertuigcategorie op het rijbewijs en is hij vijf jaar geldig. De chauffeur verlengt hem door in die vijf jaar minimaal 35 uur nascholing te volgen bij een door het CBR erkend opleidingsinstituut.
Let bij het lezen op twee datums. Het rijbewijs heeft een eigen einddatum per categorie, en code 95 heeft er ook een. Die lopen niet altijd gelijk op. De RDW beschrijft dat een chauffeur zijn rijbewijs kan laten vervangen om alleen code 95 bij te schrijven, waarbij de einddatum van C of CE niet verandert. Een chauffeur kan dus een rijbewijs hebben dat nog jaren geldig is, met een code 95 die over drie weken afloopt.
Vraag het originele rijbewijs en niet alleen een foto. Een foto op WhatsApp is handig om vooraf te kijken, maar je wilt het pasje zelf in handen hebben voordat iemand met jouw combinatie de weg op gaat. Weet je dat je het 's ochtends vroeg druk hebt, laat de chauffeur dan tien minuten eerder komen. Die tien minuten kosten je minder dan een wagen die bij een controle aan de kant staat.
Ben je bij de RDW geregistreerd als zakelijke klant, dan kun je ook de geldigheid van een Nederlands rijbewijs online laten controleren met het rijbewijsnummer onder punt 5 en de geboortedatum. Dat zegt iets over het document, maar de datum achter code 95 lees je nog steeds zelf af.
Code 95 verlopen tijdens de opdracht: wat dan?
Dit is het scenario dat we het vaakst tegenkomen. Je huurt half november een chauffeur in voor zes weken om de drukte tot de jaarwisseling op te vangen. Bij de eerste rit kijk je naar het rijbewijs, alles klopt. Wat je niet ziet, is dat zijn code 95 op 18 december afloopt, een vrijdag midden in je drukste week.
Daarom kijk je niet of code 95 erop staat, maar tot wanneer. Leg de datum naast de einddatum van je opdracht. Valt hij erbinnen, vraag dan meteen of de nascholing al is afgerond. Volgens Ondernemersplein stuurt het CBR na de nascholing een verklaring naar de RDW, en daarna verlengt de chauffeur bij zijn gemeente. De chauffeur kan zijn geregistreerde uren via de online diensten van het CBR inzien, dus hij kan je dat zelf laten zien. Is de nascholing nog niet gedaan, plan dan nu al een tweede chauffeur in voor de dagen na die datum, in plaats van op 17 december te ontdekken dat je er een mist.
Wie veel met ingehuurde chauffeurs werkt, doet er goed aan die einddatum gewoon in de planning te zetten, naast de naam en de opdracht. Het is één veld, en het voorkomt dat je op een vrijdag in december een rit moet afzeggen. Hoe je een vervanger regelt als het onverwacht toch misgaat, lees je in ons stuk over een vervangende chauffeur bij ziekte.
Chauffeur uit het buitenland: kwalificatiekaart en rijbewijs
Niet elke chauffeur heeft een Nederlands rijbewijs. Volgens business.gov.nl, het Engelstalige ondernemersloket van de overheid, mag een chauffeur met een Europees C- of D-rijbewijs met code 95 in Nederland beroepsmatig rijden. Een vrachtwagen- of busrijbewijs van buiten Europa wordt daar niet erkend, en dan moet de chauffeur de Nederlandse route voor code 95 doorlopen.
Er is ook een groep chauffeurs die voor een Nederlands bedrijf werkt, niet in Nederland woont en hier de nascholing heeft gevolgd. Zij hebben volgens de RDW een kwalificatiekaart, een apart pasje als bewijs van nascholing. Zie je bij zo iemand geen code 95 op het rijbewijs, vraag dan naar die kaart voordat je concludeert dat er iets mist.
Kijk bij elke chauffeur ook naar de bestuurderskaart voor de tachograaf. Volgens Ondernemersplein heb je die kaart nodig om met een digitale tachograaf te werken, en voor chauffeurs van buiten de EU of EER bestaat er een tijdelijke bestuurderskaart. Zonder kaart kan hij zijn rij- en rusttijden niet registreren zoals het hoort.
Wie is verantwoordelijk als de papieren niet kloppen?
De Wegenverkeerswet verbiedt het om als bestuurder te rijden zonder het vereiste geldige getuigschrift van vakbekwaamheid, en de chauffeur moet dat bij een controle kunnen laten zien. Het verbod staat dus bij de chauffeur. Dat betekent niet dat het jouw probleem niet is. Het is jouw wagen die blijft staan, jouw lading die te laat komt en jouw klant die belt. Weet je niet precies welke verplichtingen in jouw situatie bij jou als vervoerder liggen, laat je dan adviseren.
Met het identiteitsbewijs ligt het weer anders. Een rijbewijs geldt volgens Ondernemersplein niet als identiteitsbewijs voor de verificatieplicht, omdat er geen nationaliteit op staat. Huur je personeel in via een tussenpartij, dan controleer je als inlener het originele identiteitsbewijs voordat het werk begint en leg je de gegevens vast, maar bewaar je geen kopie. Alleen bij iemand van buiten de EER of Zwitserland bewaar je wel een kopie, vijf jaar lang. Of en hoe dat bij een zelfstandige chauffeur geldt, hangt af van de constructie, dus ook hier geldt dat je je beter even laat adviseren. Meer over de zelfstandige kant lees je in ons stuk over een zzp chauffeur inhuren.
Veelgestelde vragen over code 95 controleren
Mag een chauffeur rijden als zijn code 95 is verlopen? Volgens Ondernemersplein mag een chauffeur zonder geldige code 95 niet meer dan 12 uur per week voor zijn beroep rijden. Voor een gewone werkweek in het vrachtvervoer is hij dan dus niet inzetbaar totdat hij zijn nascholing heeft afgerond en de code is verlengd.
Waar zie je tot wanneer code 95 geldig is? De code staat volgens de RDW op het rijbewijs achter de voertuigcategorie, met een datum erbij. Die datum is de einddatum van de vakbekwaamheid. Hij staat los van de einddatum van het rijbewijs zelf, dus kijk naar allebei.
Wat is een kwalificatiekaart? Volgens de RDW is dat een bewijs van nascholing voor beroepschauffeurs die voor een Nederlandse werkgever werken maar niet in Nederland wonen en hun nascholing in Nederland hebben gevolgd. Bij die chauffeurs staat de vakbekwaamheid dus op een aparte kaart en niet als code 95 op het rijbewijs.
Bij JobMark koppelen we zelfstandige C- en CE-chauffeurs met code 95 aan transportbedrijven in heel Nederland, voor distributie, koel- en vriestransport, container, kipper, ADR en internationaal werk. We zijn geen werkgever van die chauffeurs. Wij zorgen dat de match klopt, zodat je vooraf weet wie er op je wagen stapt en wat hij mag rijden. Heb je een chauffeur nodig voor morgen of voor de drukke weken die eraan komen? Vraag hem aan via chauffeur nodig of neem contact met ons op, dan denken we graag met je mee.
Bronnen
- Ondernemersplein: Code 95 voor beroepschauffeurs
- RDW: Verklaring van vakbekwaamheid (code 95)
- RDW: Kwalificatiekaart
- RDW: Rijbewijscontrole voor zakelijke klanten
- Ondernemersplein: Identiteitsbewijs controleren en bewaren
- Ondernemersplein: Smart tachograaf en tachograafkaart aanvragen
- Business.gov.nl: Code 95 professional drivers
- Wegenverkeerswet 1994, hoofdstuk VIIA vakbekwaamheid


